De 929 modellen

Intro 929 Coupé.

Zoals ik al eerder zei, de 929 coupé is niet zomaar een auto, het is meer dan een auto. Het ziet er uit als een cockpit van een vliegtuig. Alles werkt met knoppen. Op mijn auto zitten 54 knoppen, al dan wel of niet met een dubbele functie. Ik vind dit echt schitterend. Schokdempers kun je instellen op zacht, hard of auto-instelling. In de autostand kun je kiezen tussen 50, 80 of 120km/u. Dit alleen al is gewoon schitterend. Soms is het noodzakelijk je schokdempers wat harder te zetten dan te remmen of terug te schakelen. Er is gewoon een derde mogelijkheid aanwezig. Het zit er niet op om lomp te racen, dit AAS-systeem is louter een comfort-optie en ook terug te vinden op de 626 modellen tot en met 1989.

Wat heeft de auto nog meer? Dit model bestaat uit verschillende versies. De versie met 3 zijruiten, de 2.0l  carburateurversie, waarvan overigens het kleine ruitje ook elektrisch te bedienen is, en de 2.0l injectie versie met beduidend meer vermogen en zonder dat kleine zijruitje. Het vermogen is leuk maar voor deze modellen in deze tijd niet echt interessant. Nu speelt het model een grote rol, het houden en onderhouden en het ermee kunnen rijden want zoveel zijn er niet meer van. Laat ik eerlijk zijn en zeggen, ik heb nog nooit een 2.0l carburateurversie gezien met dat extra ruitje. In België en Duitsland had je ook de crossovers of update-modellen. Deze hadden geen ruitje maar een afdekplaat en toch een carburateurmotor.

De M op dat afdekplaatje staat niet voor Mazda maar voor de ontwerper van deze auto, Michelotti. Michelotti ontwierp net zoals Bertone in speciale opdracht, modellen met een eigentijds beeld. Ik weet er iets te weinig van maar wanneer je dit op internet opzoekt vind je deze heren terug bij designs van echte gerenommeerde merken. Zo heeft Bertone niet alleen voor Mazda (de 1500) maar ook voor Volvo een schitterende auto neer gezet. Michelotti kreeg begin jaren 80 van Mazda de opdracht om een geheel nieuw ontwerp te ontwikkelen voor Mazda. Een Italiaans design gebaseerd op een Amerikaanse idee. De wagen zag er inderdaad uit als een Italiaan met het comfort van een Amerikaan, het gedrag van een Amerikaan en de mogelijkheden als die van een Amerikaan.

Naast het AAS heeft deze auto vele bijzonderheden, de stoel in 4 delen verstelbaar en mogelijk tot slaapstoel instelbaar. Jawel, er zit ook een wekker in de auto. Ook voor hen die achter in de auto zitten is er een deurklink om de passagiersdeur te openen. Er zitten binnen op de deur dus twee klinken. Het dashboard is ook heel bijzonder en nog nooit is dit zo op een auto, op deze manier toegepast. Links op het dashboard zit een hoeveelheid knoppen in een console dat het ventilatiesysteem regelt, compleet servo gestuurd. Ook de temperatuurregeling is volledig digitaal. Uiterst links van het console zit de verlichting en onder het console de ventilator. Dan volgt het digitale dashboard. De cijfers zijn geen displays zoals wordt verondersteld, nee dit is echt digitaal. Met led-verlichting wordt in een tabel aangegeven hoeveel toeren de auto maakt afgezet tegen de snelheid de auto rijdt, ook digitaal.
Rechts van het dashboard zit een tweede console, hierin bevindt zich de klok, de wekker, de cruisecontrol, de klapkoplampen en het alarm. Jawel, rechts zit ook wat, de ruitenwisser, er op aan de voorkant de sproeier en natuurlijk zit onder ook wat, het dashboardverlichtingsdimmertje.

Aan controles ontbreekt het ook niet en de auto was hierin ook zijn tijd ver vooruit. Naast de gebruikelijke signaleringen zoals olie, water, motormanagement etc.. had je ook gordelsignalering, accusignalering, accuwatersignalering en dynamosignalering. Alsof dat niet genoeg is had het dashboard zelf ook nog een accuspanningsmeter. Jawel, dat ziet er jofel uit. Je bent echt met de hele auto bezig, controleur van deze rijdende sloep. Het mooiste van dit hele feest is de avondrit. De lampen op het dashboard gaan standaard altijd aan maar wanneer de verlichting aangaat komen er extra lampjes bij. De linker en rechterconsoles verlichten groen op en wanneer je een knopje indrukt dan wordt het embleem op het knopje oranje-geel.
Mensen, ik geef het je op een briefje, ik heb eens alle lampjes er in vervangen en het is echt zo'n Japanse puzzel. Beide consoles zijn puur handwerk, het is gewoonweg schitterend hoe dat in die tijd gebouwd en ontwikkeld is, waanzinnig gewoon. Alleen... reken maar op een heel avondje puzzelen als je de lampjes wilt vervangen.

Nog meer controles? Jawel, AAS controle. Rechts onder het console voor de cruiscontrole, bij het stuur, zit een extra display waar nog meer signaleringen zitten. Op dat displaytje staat AAS, de auto getekend met daarin twee schokdempertjes. Deze treden in werking tijdens het inwerking treden van het systeem. Je kunt precies zien wat er gebeurd en wanneer welke schokdempers geactiveerd worden. Bochten werk, sportief scheuren over de autowegen maar ook een noodstop bij de auto-instelling wanneer alle 4 de dempers hard worden gezet.

Zoals eerder gezegd er waren in totaal 3 modellen in Europa en vele opties zoals hierboven omschreven maar dat is natuurlijk geen garantie dat die opties er ook daadwerkelijk opzitten. Zo heb ik eens vernomen dat AAS, stuurbekrachtiging, schuifkanteldak, airco, elektrische antenne etc... allemaal opties zijn, jawel zelfs de achterruitruitenwisser. 

De auto had je in veel verschillende kleuren. Helaas vertegenwoordigde Nederland niet alle kleuren maar men kon wel kiezen. Wilde je een lichtgroene auto met een bruin interieur, geen probleem. Of een witte met bruin interieur, Rood met grijs interieur, men kon zelf de auto inkleuren dmv een presentatieboek. Uiteraard had alles een meerprijs maar het leuke was, je kon zelf je auto maken. 

Mijn 929 Coupé.

Mijn 929 coupé is qua kleur een beetje tijdloos. Grijze auto met grijs interieur. Het leuke van deze auto is echter wel de two-tone optie. Onderzijde van de strip is metallic grijs/zwart. Dat kwam ook niet veel voor. Mijn auto heeft alle features behalve airco. Dat komt misschien nog wel eens. Ook heeft mijn auto, helaas, een verschrikkelijk lelijke spoiler. Deze gaat er mettertijd af. Anderzijds heb ik de lichtmetalen velgen kunnen vinden die hier als optie bij verkocht werden. Nagenoeg kocht niemand deze stampdure velgen zodat ze later op de 626 GT uit de GC serie werden geplaatst. Het geluk bracht mij in contact met een kapotte GC waar deze velgen onder zaten. Zo kon ik deze auto completeren. 

Werkzaamheden

Zo'n auto koop je niet gemakkelijk in nieuwstaat. De auto kent natuurlijk door de tand des tijd slechte plekken en daar moet je nu eenmaal in investeren. De meest voorkomende slechte plekken bevinden zich achter de deur voor de wielkast onder op de kokerbalken. De draagarmen willen wel eens rotten maar ook achter in de kofferbak, de linker en rechterzijde. Wat nog meer, de voorste kokerbalken raken aangetast, onderzijde deuren, egenlijk allemaal niets nieuws want de meeste oude auto's hebben dit.

Is het veel werk?

Jazeker. Het is een hels karwei. Je zult in ieder geval goed moeten afwegen wat je moet vervangen. Nieuwe bouten, rubbers, excentrieken, plaatwerk, je zult de volgorde goed moeten bekijken want het gaat niet zomaar van "ach, ik begin er gewoon aan en zie wel waar het schip strand.". Om bijvoorbeeld de achterste draagarmen te vervangen heb je niet alleen rubbers en moeren en nieuwe excentrieken nodig maar ook een lasapparaat. Op het moment dat je het oude spul eruit hebt geslepen, want schroeven lukt echt niet meer na 20 jaar, kun je heel goed bij de hoeken van de kokerbalken. Slijp deze goed schoon, haal alles weg en las de boel netjes dicht. Houd er wèl rekening mee dat het interieur er achter uit moet anders brand de hele boel af en geloof me, ik ken er bij wie dit gebeurde. Probeer maar eens van zo'n auto een interieur te vinden. Wanneer de boel er onderuit is kun je ook de onderkant, net boven de draagarmen, behandelen. Als je alles compleet bij de hand hebt dan reken maar met twee personen op een goed dag werk.

Ook wielkassen hebben onderhoud nodig. Deze bestaan uit verschillende delen die door middel van een puntlas met elkaar verbonden zijn. Deze ontstane naden worden afgekit. Dat deze kit is niet meer elastisch is na 20 jaar, mag als duidelijk worden aangenomen en moet worden verwijdert. Vervolgens reinig je de naden en last daar waar het noodzakelijk is. Dan weer met nieuwe strijkkit afwerken. Doe je dit niet dan blijf je ieder jaar lassen totdat er niets meer te hechten valt. Op roest kun je nu eenmaal niet lassen.

Naast carrosserieonderhoud is er ook technisch onderhoud. Remklauwen hebben veel onderhoud nodig van deze auto's. Het is echt een prima systeem maar ze gaan gauw vast zitten. Deze remklauwen moeten gemiddeld één tot twee keer per jaar eraf gehaald worden, schoongemaakt en weer opnieuw er opgezet. Doe je het niet dan spaar maar vast voor andere klauwen en daar wordt je niet vrolijk van.

Neem het van mij aan, het is echt niet zo dat wanneer je zo'n auto hebt je direct al binnen bent. Je moet blijven werken, blijven onderhouden en dat geldt ook voor de onderzijde. Aflappen op zijn Frans werkt het jaar daarop averechts.

 

 

Nogmaals, het zijn prachtige auto's en het rijdt fantastisch. Het is alleen jammer dat hiervan nauwelijks onderhoud werd gepleegd in de jaren 90 zodat nu in 2005 extra werk standaard noodzakelijk is. Maar het is en blijft een schitterende bak waar ik helemaal gek mee ben.